Citizen Science (CS) - de praktijk waarbij leden van het algemene publiek wetenschappelijk onderzoek uitvoeren of eraan deelnemen - wordt steeds meer erkend vanwege de bijdrage aan wetenschappelijke vooruitgang, het aanpakken van complexe vraagstukken, het monitoren van SDGs en het beïnvloeden van beleid. Deze verwachtingen komen voort uit twee perspectieven: het Productiviteitsperspectief, dat de voordelen van CS voor de wetenschap benadrukt (bijv. het mobiliseren van middelen, het opschalen van gegevensverzameling), en het Democratiseringsperspectief, dat de potentie van CS onderstreept om de kloof tussen wetenschap en samenleving te overbruggen en gemeenschappen te versterken. Het integreren van beide perspectieven is essentieel om complexe duurzaamheidsuitdagingen aan te pakken.

Deze integratie brengt echter potentiële afwegingen in onderzoeksontwerp met zich mee. Toch blijft onderzoek naar best practices zeldzaam, waardoor het moeilijk is om de wetenschap van burgerwetenschap systematisch te bevorderen. Binnen de Productiviteitsvisie blijven bijvoorbeeld kritieken op datakwaliteit bestaan, terwijl de Democratiseringsvisie wordt uitgedaagd door het exclusieve karakter van sommige CS-initiatieven, waardoor toegankelijkheid en inclusiviteit worden beperkt. Ondanks deze uitdagingen behandelt beperkte literatuur CS-afwegingen of de interdisciplinaire methodologische complexiteit ervan. Velen zien CS nog steeds als aanvullend in plaats van integraal voor wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke verandering. CS heeft echter een substantieel wetenschappelijk en maatschappelijk potentieel, waarvoor gerichte onderzoeksinspanningen nodig zijn die methodologische nauwkeurigheid, inclusiviteit en impactmeting verbeteren om de belofte ervan volledig waar te maken. In mijn onderzoek neem ik een interdisciplinair perspectief op burgerwetenschap aan, met een specifieke focus op:

• methoden voor gegevenskwaliteitsbeoordeling en de implicaties voor modellering

• motivatie van deelnemers: testen van methodologische kaders

• citizen science als een middel om duurzaamheidstransformaties te bevorderen

• inclusieve citizen science

Het vakgebied van de omgevingswetenschappen is de afgelopen decennia drastisch veranderd. Een strikte scheiding tussen natuur en samenleving binnen mens-omgevingsonderzoekonderzoek maakt steeds meer plaats voor interdisciplinair systeemdenken. Dit erkent de beperkingen van simplistische, unidirectionele relaties en houdt rekening met de onderling verweven interacties die door tijd en ruimte veranderen. Deze verschuiving viel samen met, en werd mede mogelijk gemaakt door, snelle methodologische ontwikkelingen. Big (geografische) data biedt enorme mogelijkheden om complexe vraagstukken rondom mens-omgevings-interacties te ontrafelen. Tegelijk zijn omgevingswetenschappen ook inclusiever geworden door crowdsourcing en burgerwetenschap. Burgerwetenschap ontwikkelt zich steeds meer als een op zichzelf staande discipline: wetenschap ín en mét de samenleving.

De afgelopen jaren heb ik expertise opgebouwd in het onderzoeken van omgevingsrisico's. Dit onderzoek kenmerkt zich door een transdisciplinair onderzoeksontwerp, waarbij geospatiale modellering wordt geïntegreerd met nieuwe databronnen, waaronder zeer hoge resolutie remote sensing en burgerwetenschap. Momenteel coördineer ik het SISTEM-NL-project - een Nederlands burgerwetenschapsproject waarin we de mechanismen onderzoeken achter de uitstoot van microplastics uit textiel tijdens het wassen. Daarbij onderzoeken we ook de mogelijkheden van burgerwetenschap om attitudes, normen en uiteindelijk gedrag dat deze uitstoot veroorzaakt, te veranderen.

Andere onderzoeksthema's waarin ik crowdsourced/citizen science-gegevens combineer met geospatiale informatie, zijn onder andere natuurgevaren, vector borne disease en land cover kartering:

Burgerwetenschap (CS) wordt steeds meer erkend vanwege de bijdragen aan wetenschappelijke vooruitgang, het aanpakken van complexe problemen, het monitoren van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) en het beïnvloeden van beleid. Deze verwachtingen komen voort uit twee perspectieven: het productiviteitsperspectief, dat de voordelen van CS voor de wetenschappelijke praktijk benadrukt (bijvoorbeeld het mobiliseren van middelen en het opschalen van dataverzameling), en het democratiseringsperspectief, dat het potentieel ervan benadrukt om de kloof tussen wetenschap en samenleving te overbruggen en gemeenschappen ten goede te komen. Het integreren van deze perspectieven is essentieel voor het aanpakken van complexe duurzaamheidsuitdagingen. Deze integratie brengt echter potentiële afwegingen met zich mee in het onderzoeksontwerp. Onderzoek naar best practices blijft echter schaars, waardoor het moeilijk is om de wetenschap van burgerwetenschap systematisch te bevorderen. Binnen het productiviteitsperspectief blijven er bijvoorbeeld kritiekpunten bestaan ​​op de datakwaliteit, terwijl het democratiseringsperspectief wordt uitgedaagd door het exclusieve karakter van sommige CS-initiatieven, wat de toegankelijkheid en inclusiviteit beperkt. Ondanks deze uitdagingen is er weinig literatuur die de afwegingen van CS of de interdisciplinaire methodologische complexiteit ervan behandelt. Veel mensen beschouwen burgerwetenschap nog steeds als een aanvulling op, in plaats van een integraal onderdeel van, wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke verandering. Burgerwetenschap heeft echter een aanzienlijk wetenschappelijk en maatschappelijk potentieel, dat gerichte onderzoeksinspanningen vereist die de methodologische nauwkeurigheid, inclusiviteit en impactmeting verbeteren om de belofte ervan volledig te kunnen waarmaken. In mijn onderzoek hanteer ik een interdisciplinair perspectief op burgerwetenschap, om de praktijk verder te ontwikkelen en het potentieel ervan voor duurzaamheidstransities te benutten. In die hoedanigheid ben ik WP-lead bij de eXtreme Citizen Science Hub Amsterdam en draag ik bij als associate editor aan het tijdschrift Citizen Science: Theory and practice.

Onderzoekslijnen en highlights: