Urban Climate–Health Nexus: Enhancing Resilience and Health Equity through Citizen Science, Dynamic Systems Modelling, and Policy Innovation (2026-2030)
Theme: Rechtvaardigheid van klimaatoplossingen & Klimaat en gezondheid
Hoe kan het modelleren van gezondheidsrisico's bij extreme weersomstandigheden helpen bij het ontwikkelen van rechtvaardige en klimaatbestendige strategieën voor stadsplanning?
De steeds vaker voorkomende en intensere hittegolven, overstromingen en watergerelateerde gebeurtenissen veroorzaken niet alleen directe fysieke schade, maar verergeren ook chronische ziekten, psychische gezondheidsproblemen en bestaande sociale ongelijkheden. Deze effecten ontstaan door complexe en onderling verbonden processen tussen klimaatstressoren, stedelijke omgevingen, gezondheidszorgstelsels en sociale omstandigheden.
Het huidige beleid en de huidige planningsaanpak behandelen deze dimensies vaak afzonderlijk, waardoor hun effectiviteit wordt beperkt en soms onbedoelde gevolgen ontstaan, zoals uitsluiting of ontheemding.
Om deze uitdagingen aan te pakken, hanteert het project een systeemgebaseerde en participatieve onderzoeksaanpak die klimaatwetenschap, volksgezondheid en stadsplanning integreert. Door middel van gezamenlijke modellering met onderzoekers, beleidsmakers, gezondheidswerkers en leden van de gemeenschap brengt het project de causale verbanden in kaart tussen extreme weersomstandigheden en de gevolgen voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid.
Brazilië en Nederland
Dit project is een gezamenlijk onderzoeksinitiatief met de School of Public Health van de Universiteit van São Paulo en andere Braziliaanse partners. Het wordt opgebouwd rond vier diepgaande stedelijke casestudies in Nederland en Brazilië.
-
Vier casestudy's in twee landen
Om deze modellen te baseren op lokale realiteiten en geleefde ervaringen, worden citizen science en geospatiale data gebruikt. De resulterende systeemmodellen vormen de basis voor scenarioanalyses, beleidsontwerp en het testen van interventies in living labs, waardoor contextspecifieke oplossingen kunnen worden ontwikkeld en tegelijkertijd overdraagbare inzichten worden gegenereerd voor meer rechtvaardige en effectieve strategieën voor klimaat- en gezondheidsaanpassing.
In Brazilië richt het onderzoek zich op Jardim Pantanal in São Paulo en Parque das Tribos in Manaus – gemeenschappen die in hoge mate worden blootgesteld aan terugkerende overstromingen, extreme hitte en sociaaleconomische kwetsbaarheid, waar klimaateffecten samengaan met informele verstedelijking en beperkte toegang tot gezondheidsdiensten. In Nederland zijn de casestudy’s Nelson Mandelapark in Amsterdam en de gemeente Ede, waar toenemende hittestress, watergerelateerde risico’s en ruimtelijke ongelijkheden steeds grotere uitdagingen vormen binnen een relatief goed gefinancierde bestuurlijke context.
-
Beoogde impact
Het Urban Climate–Health Nexus-project versterkt het vermogen van steden om klimaatgerelateerde gezondheidsrisico’s op een meer geïntegreerde en rechtvaardige manier aan te pakken. Door systeemmodellering, burgerwetenschap en co-creatie met gemeenschappen en beleidsmakers te combineren, maakt het project gerichte interventies mogelijk die de kwetsbaarheid voor extreme hitte en overstromingen verminderen en tegelijkertijd de onderliggende sociale ongelijkheden aanpakken.
De plaatsgebonden inzichten vormen de basis voor lokaal uitvoerbaar beleid, terwijl het overdraagbare modelleringskader het leren en repliceren in verschillende stedelijke contexten ondersteunt. Uiteindelijk draagt het project bij aan gezondere, klimaatbestendigere steden en aan eerlijkere aanpassingsstrategieën die degenen die het meest door klimaatverandering worden getroffen, beter beschermen.
-
Onderzoekers en partners
Het project is een gezamenlijk onderzoeksinitiatief met de School of Public Health van de Universiteit van São Paulo en andere Braziliaanse partners.
Bij SEVEN wordt het project geleid door Reinoud Wiers (ontwikkelingspsychopathologie). Andere SEVEN-onderzoekers die aan het project deelnemen zijn Claudi Bockting (klinische psychologie in de psychiatrie), Vanessa Harris (mondiale gezondheid), André Nollkaemper (internationaal recht) en Jannes Willems (stedenbouw).
-
Financiering
Dit SEVEN-project wordt gefinancierd in het kader van de Merian Fund-oproep “Extreme Heat and Water Events: Mitigating the Adverse Health Effects of Climate Change in Cities”, een gezamenlijk initiatief van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de São Paulo Research Foundation (FAPESP).
-
Mogelijkheden voor samenwerking
Zie je mogelijkheden voor jezelf of jouw organisatie om mee te werken aan dit thema? Neem dan contact op met Denise Li.