Copyright: Shutterstock

De Nederlandse en Europese kennissectoren, die altijd de nadruk hebben gelegd op internationale samenwerking en open wetenschap, worden in toenemende mate geconfronteerd met de realiteit van escalerende geopolitieke concurrentie. De zorg om kennisveiligheid speelt hierbij een prominente rol. De Nederlandse en Europese kennissectoren moeten zich aanpassen aan deze nieuwe realiteit en een nieuw evenwicht vinden tussen concurrerende samenwerkingsbelangen en geopolitieke belangen. Ondanks de invoering van het bovengenoemde beleid inzake kennisveiligheid en de daarmee gepaard gaande oprichting van nieuwe kennisveiligheidsinstanties, expertisegroepen en commissies, is het veel minder duidelijk hoe zij dit moeten aanpakken. In dit opzicht kampen we nog steeds met een duidelijke kenniskloof. Geopolitieke rivaliteiten zijn aan de gang, maar hun ontwikkeling en implicaties voor het onderzoek blijven onzeker. Bovendien ontbreekt het ons aan een alomvattend kader om kennisinstellingen te begeleiden bij het navigeren door concurrerende belangen, waardoor de instellingen met aanzienlijke onzekerheid blijven zitten over hoe zij passende en evenredige maatregelen moeten implementeren.

KNOWSEC-NL beantwoordt de overkoepelende onderzoeksvraag aan de hand van vijf deelvragen:

- Conceptueel: Hoe kunnen kennisveiligheid en gevoelige kennis het best worden begrepen vanuit een interdisciplinair perspectief?
- Geopolitiek: Hoe beïnvloedt geopolitieke concurrentie de kennisproductie (en omgekeerd) en wat betekent dit voor de ‘Open Strategic Autonomy’ van de EU?
- Instellingen en praktijken: Welke kwetsbaarheden op het gebied van kennisbeveiliging vloeien voort uit hedendaagse trends in de internationale politiek en internationale onderzoekssamenwerking, en hoe wordt met deze dilemma’s omgegaan in de Nederlandse kennissector?
- Instellingen en praktijken: Hoe worden openheid en geslotenheid gerealiseerd binnen kennispraktijken, hetzij als gevolg van securitisatie, inspanningen om aan te sluiten bij bredere kennisdynamieken, hetzij als een onbedoeld gevolg van de interne structuur van de praktijk?
- Normatieve afweging: Welk normatief kader is nodig om Nederlandse internationale onderzoekssamenwerkingen te begeleiden bij het vinden van een evenwicht tussen wetenschappelijke vooruitgang en kennisveiligheid in technologische domeinen met een hoog risico?