Vanuit het perspectief van SEVEN is PFAS geen op zichzelf staand milieuprobleem, maar onderdeel van de bredere systeemtransformatie die nodig is voor een rechtvaardige en duurzame toekomst. PFAS-vervuiling en klimaatverandering vloeien voort uit dezelfde structurele patronen: op fossiele brandstoffen gebaseerde productiesystemen, lineair materiaalgebruik en de externalisering van milieu- en gezondheidsrisico’s. Sectoren die centraal staan in de klimaattransitie, zoals de gezondheidszorg, zijn ook belangrijke bronnen van persistente chemische vervuiling.

Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) zijn persistente “eeuwigdurende chemicaliën” die ernstige risico’s vormen voor het milieu en de menselijke gezondheid vanwege hun extreme weerstand tegen afbraak. Hoewel de uitfasering van PFAS een steeds grotere prioriteit krijgt op het gebied van regelgeving en volksgezondheid, is een aanzienlijk deel van de PFAS-vervuiling – naar schatting ongeveer een derde – afkomstig uit de medische sector. Ondanks het toenemende bewustzijn en de opkomende regelgeving blijven er kritieke kennislacunes bestaan over welke medische producten en toepassingen PFAS bevatten en in hoeverre deze veilig kunnen worden vervangen door duurzame, veilige alternatieven. Deze lacunes belemmeren de ontwikkeling van effectief beleid, innovatie en transitostrategieën om de PFAS-uitstoot te verminderen.

In samenwerking met Amsterdam UMC als levend laboratorium zal het project systematisch PFAS-houdende medische producten identificeren, hun functionele essentie beoordelen en de beschikbaarheid en prestaties van veilige en duurzame alternatieven evalueren. Door productanalyse te combineren met institutionele besluitvorming zal het project bruikbare inzichten genereren voor zorgverleners, regelgevers en leveranciers over hoe PFAS geleidelijk kan worden afgeschaft met behoud van de veiligheid van patiënten en de kwaliteit van de zorg.

De belangrijkste onderzoeksdoelstellingen zijn het in kaart brengen van het gebruik van PFAS in medische hulpmiddelen, geneesmiddelen en laboratoria, het beoordelen van de haalbaarheid van PFAS-vrije alternatieven en het verkrijgen van inzicht in de belemmeringen en bevorderende factoren voor de implementatie.